نظر سنجی 76 امین مسابقه عکاسی مکمل
نمایش نتایج: از 1 به 2 از 2
  1. #1
    عضو خانواده بزرگ مامی سایت

    عضویت: ۱۳۸۸/۱۰/۰۶
    نوشته ها
    11
    میزان امتیاز
    1
    پسند شده
    1
    پسند کرده
    0

    آيين هاي جشن اسفندگان

    كي از جشن هاي كهن ايراني كه در سال هاي اخير بيشتر مورد توجه قرار گرفته جشن اسفندگان است. اما از آنجا كه آگاهي هاي كاملي از اين جشن كهن در منابع دست اول به جاي نمانده است، پژوهشگران هر يك از چشم اندازي دلخواه به اين جشن كهن توجه نشان داده و در معرفي آن مي كوشند. ولي يكي از معتبرترين پژوهش هايي كه در اين مورد منتشر شده، نوشتار ارزشمند دكتر جلال خالقي مطلق با عنوان «مردگيران،جشن بهاري زنان» است كه به بررسي دقيق آيين هاي كهن جشن اسفندگان بر بنيان كتاب هاي «آثارالباقيه» و «التّفهيم» ابوريحان بيروني، «زين*الأخبار» گرديزي، «شرف*نامه» نظامي گنجوي و «شاهنامه» فردوسي مي پردازد.
    بر بنيان پژوهش هاي دكتر جلال خالقي مطلق آيين هاي جشن اسفندگان را فهرست وار چنين مي توان ياد كرد:
    1- جشني بهاري بوده و در آستانه سال نو در روز اسفند از ماه اسفند (پنجم اسفند) برگزار مي شده است.
    2- جشني ويژه زنان بوده است.
    3- در اين جشن مردان به زنان بخشش مي كردند و آن را "مردگيران" مي ناميدند، چون زنان از مردان آرزوها مي خواستند.
    4 – زنان خود را مي*آراستند و در طول روز در كوي و برزن به پايكوبي و افسانه*گويي و شادي مي*پرداختند.
    5- در پايان آن روز، رفتن به آتشكده براي توبه از گناهان كرده يا ناكرده نيز جزو برنامه اين جشن بود.
    6 – دختران نيز از اين جشن سهمي داشتند چون برخي اين جشن را ويژه "عروسان ناديده*شوي"، يعني "دختران شوهرنكرده" دانسته اند. دختران در هر نوبهار جشن مي گرفتند و به كام دل شادي مي كردند.
    7 - در آن روز زنان كوي و بازار را از نظم و قانون هر روزه مي*انداختند و در واقع زنان در آن روز حاكم بر شهر بودند.
    8- دختران و زنان در جشن دسته هاي گل به دست مي گرفتند.
    دكتر خالقي مطلق در پايان نوشتار خود تاكيد مي كند: « ... از آنچه رفت، مي توان چنين نتيجه گرفت كه در ايران كهن يك جشن بهاري زنان بوده كه در آن روز زنان از آزادي بيشتري برخوردار بودند و به ويژه دختران "دمِ بخت" به همسرگزيني تشويق مي شدند و از اين رو اين جشن را "مردگيران" مي*ناميدند. سپس تر با نفوذ بيشتر مذهب اين جشن نخست تغيير ماهيت داده و جشن زنان شوهردار شده و اين دسته زنان در آن روز از شوهران خود به پاس يكسال پارسايي و خانه*داري و شوهردوستي "مزد" مي گرفتند، تا اين كه همين نيز رفته*رفته فراموش شده است. روز اين جشن پنجم اسفند بود. پر بي راه نيست اگر بانوان روشنفكر ايراني دست كم كنگره*ها و جلسات ويژه مسائل زنان را در اين روز برگزار كنند تا ياد آن جشن دوباره زنده گردد ».
    در نوشتار يادشده دكتر خالقي مطلق به نكته ديگري نيز درباره تشابه جشن هاي ايراني همچون اسفندگان با آيين هاي ديگر كشورها اشاره مي كند و مي نويسد: « ... همچنان كه جشن*هاي ايراني با آيين*هاي پيش از اسلام در ايران ارتباط دارند، اين جشن*ها در غرب مسيحي نيز بازمانده*هاي آيين*هاي پيش از مسيحيت*اند كه با مسيحيت كمابيش پيوند خورده*اند. از سوي ديگر، اگر همساني*هايي را كه ميان آيين*هاي ايراني و غرب مسيحي هست، به دليل كثرت آنها همه را حمل بر اتفاق نكنيم، بايد ريشه آنها را در زمان*هاي بسيار كهن زندگي مشترك اين اقوام جستجو كرد... ».
    بر اين پايه مي*توان با بهره*گيري از پژوهش*هاي مردم شناسي انجام شده در ساير نواحي ايران و همچنين مطالعه در باورهاي ديگر اقوام ايراني يا آريايي كه داراي مشتركات تاريخي و فرهنگي با هم هستند به همانندهايي در آيين هاي كهن همچون برگزاري "جشن ويژه زنان" همزمان با جشن فرخندگي باروري زمين دست يافت كه به نظر مي رسد با اسفندگان هم ريشه اند و كمك مي كنند تا تصوير دقيق*تري از شيوه برگزاري اين جشن در دوران كهن ارائه دهيم.
    در اين مورد، زنده ياد " آرداك مانوكيان" اسقف پيشين ارمنيان ايران نيز در كتاب ارزشمند «اعياد كليساي ارمني» از جشني مشابه اسفندگان ياد مي كند كه ويژه زنان و دختران بوده و خانواده هاي ارمني آن را گرامي مي داشته اند. مانوكيان درباره اين جشن نوشته است:
    « در زمان هاي گذشته در روز عيد هامبارسوم، دوشيزگان و دخترهاي جوان كه اين عيد را از آن خود مي دانستند با گل هايي كه روز قبل جمع آوري كرده بودند دسته گل هاي زيبا درست مي كردند و بزرگترين دسته گل را كه به شكل صليب در مي آوردند، آن را " زاغگامر" يعني مادر گل ها مي ناميدند. پس از فراغت از اين كار، كوزه اي تهيه كرده و هر كدام از دختران چيزكي در آن مي انداختند و يك يا چند دختر را براي نگهباني آن مي گماردند تا پسران دستبردي به آن نزنند. در ساعت مقرر همه دختران گردهم آمده كوزه و دست گل ها را جلو خود مي گذاشتند و هر بار پس از خواندن يكي از اشعار مخصوص "جان گولوم" به دست دختربچه اي كه با تور صورت او را پوشانده بودند، يكي از اشياء درون كوزه را در مي آوردند و آن به هريك از دختران تعلق داشت مطلع شعر خوانده شده هم در حقيقت فال وي محسوب مي گشت. در پايان مراسم، دسته گل ها را ميان خود تقسيم كرده و دسته گل مادر را به كليسا مي بردند.»
    آرداك مانوكيان در ادامه با اشاره به اين موضوع كه جشن "هامبارسوم" يا "جان گولوم" جشني بهاري بوده، مي نويسد: « جالب اين كه عيد هامبارسوم، عيد آزادي دختران و زنان نيز بوده زيرا در اين روز زنان و دختران آزادانه از خانه بيرون آمده و به دشت و صحرا مي رفتند و تمام مراسم وابسته به اين عيد را به جاي مي آوردند. اين مراسم از زمان هاي پاكان به يادگار مانده و اشعاري كه بيشتر خود زنان سروده بودند، بيان حال حقوق آنان بود.»
    اسقف پيشين ارمنيان تاكيد مي كند: « در اين روز مردم و بخصوص جوانان و نوخاستگان لباس هاي رنگارنگ به تن كرده به صحرا مي روند تا به عادت ديرينه مراسم فال بيني را انجام دهند».
    وي ادامه مي دهد: « در روستاها به اين مراسم " جان گولوم " مي گويند و علت آن است كه تمام اشعاري كه براي فالگيري ساخته شده با اصطلاح " جان گلوم " ختم مي شوند».
    مانوكيان، خوردن « آش ماست » را يكي از سنت هاي متداول در اين جشن مي داند و مي نويسد: « در يكشنبه هامبارسوم،خوردن آش ماست اجباري بود ».
    آرداك مانوكيان به نقل از « قاپانسيان » يكي از پژوهشگران ارمني مي نويسد : « مراسم جان گلوم از بازمانده هاي پرستش آرا بوده كه بعدا توسط كليساي مسيحي ارمنستان پذيرا گشته است» .
    وي ياد*آور مي شود: « در ارمنستان قديم مردم از چهار طرف كشور براي برگزاري مراسم هامبارسوم به زاغگاوانك كه در كنار رود " كاساق " و كوه " آرا " واقع است مي رفته اند و در كنار مقبره " گويس وارواره " آيين جان گلوم را برگزار مي كرده اند».
    گ. قاپانسيان، درباره اعتقاد ارامنه قديم به " آرا " مي نويسد: « آرا مظهر بهار و نشانه تجديد حيات طبيعت و گياهان است. آرا مجسم كننده نيروهاي طبيعي است كه به هنگام بهار از جالت خواب زمستاني به در آمده و به تكاپو مي افتند ».
    ديدگاه هاي پژوهشگر ديگر ارمني به نام " ك. كستانيان" نيز درباره اين كه " آغاز سال ارمنيان باستان هم همچون ايرانيان با فرارسيدن فصل بهار همزمان بوده" نشانه اهميت بهار و جشن هاي بهاري نزد ارمنيان همچون ديگر اقوام ايراني است. البته همخواني هاي بسيار ديگري نيز بين آيين هاي ارمنيان با ديگر ايرانيان مي توان يافت چنان كه "غوكاس كاراپتيان" پژوهشگر ديگر ارمني معتقد است: « ارمنياني كه از هزاران سال به اين طرف در ايران زمين و در جوار مردمان اين مرز و بوم زندگي مي كنند، طبيعي است كه سنن و آداب و مراسم همانند و يكسان با ديگر ايرانيان داشته و بر اثر تماس دائم اثرات متقابل به وجود آمده باشد. براي مثال عيد " گاقاند" و مراسم آتش بازي يا آب پاشي ارمنيان، بهترين گواه اين حقيقت تاريخي مي باشد. از سوي ديگر، مراسم چهارشنبه سوري و سفره هفت سين و آتش بازي و آبريزگان ايرانيان تقارن و تشابه فراوان با اعياد ارمني دارد».
    به اين ترتيب با بررسي مجموع ديدگاه هاي آرداك مانوكيان و ديگر پژوهشگران ارمني مي توان ويژگي هاي جشن كهن هامبارسوم (Hambartsum) نزد ارامنه كهن را فهرست وار چنين برشمرد:
    1 جشن هامبارسوم يا جان گولوم جشني "در آستانه بهار" بوده است.
    2- ويژه زنان و دختران بوده و خانواده هاي ارمني آن را برگزار مي كرده اند.
    3 - در اين جشن، دسته گل*هاي زيبا درست مي كردند و بزرگترين دسته گل را كه به شكل صليب در مي*آوردند، آن را " زاغگامر" يعني " مادر گل ها " مي ناميدند.
    4 - دسته گل مادر را به نيايشگاه ( كليسا ) مي بردند.
    5 - فال كوزه و خواندن شعرهايي با ترجيع بند "جان گولوم" انجام مي شده است.
    6 – جشني كهن بوده كه از « زمان هاي پاكان به يادگار مانده » است.
    7 - خوردن آش ماست يكي از رسوم ثابت آن بوده است.
    البته به تدريج و زير نفوذ باورهاي مسيحي بسياري از باورهاي كهن ارمني رنگ و بوي كاملا مسيحي به خود گرفته است چنان كه امروز ارمنيان جشن هامبارسوم را در روز "21 مي" به عنوان عيد عروج حضرت عيسي به آسمان (Ascension Day) برگزار مي كنند اما همچنان برخي از سنت هاي كهن آن را انجام مي*دهند و در جشن هامبارسوم، مردم به خصوص جوانان و نوخاستگان لباس هاى رنگارگ به تن كرده و به صحرا مي روند تا به عادت ديرينه، مراسم فال بينى را انجام دهند.
    از سوي ديگر، جابر عناصري نيز شواهدي از برگزاري جشن زنان را در ديگر نواحي ايران نشان مي دهد و مي نويسد: در روستاي «افوس» در 38 كيلومتري غرب شهر « داران » در روزهاي آخر بهار، جشني به نام «جشن زنان » برگزار مي شود. در اين روز همه مردان و پسران، سپيده دم روستا را ترك كرده و زنان ادارۀ ده را برعهده مي گيرند، در اين روز زنان لباس هاي رنگين مي پوشند و به رامش و شادي مي پردازند. بعدازظهر مردان به روستا بازمي گردند و هدايايي را كه تهيه كرده اند به زنان خود تقديم مي كنند. همچنين در روستاي "جواهرده" ييلاق واقع در 24 كيلومتري رامسر، پس از برداشت محصول (معمولاً امردادماه) جشني به نام «گُل كار جشن » برگزار مي كنند. در اين روز همۀ زنان در مكان مقدسِ روستا يعني " آدينه مسجد" جمع مي شوند و ديوارها و كف آن را پاك و سفيد كرده و به زيبايي مي آرايند. پس از بازگشت زنان از مسجد، مردان هدايايي را كه از «بازار گُل كار جشن» تهيه كرده اند، به آنان هديه مي دهند». پس چنان كه از مردم نگاري هاي جابر عناصري درباره اين جشن برمي آيد:
    1- جشني بهاري است.
    2- جشني ويژه زنان است.
    3 - مردان كارها را به زنان مي سپارند.
    4- زنان لباس هاي شاد مي پوشند و به شادي مي پردازند.
    5 - مردان به زنان هديه مي دهند.
    6- زنان به نيايش همگاني مي پردازند.
    7– در « جواهر ده » نام جشن با گل در ارتباط است.
    چنان كه پيداست بين اين آيين*ها و جشن هاي كهن هامبارسوم و اسفندگان نيز شباهت هاي غير قابل انكاري همچون « اهميت به آزادي زنان »، « هديه*دادن به زنان » و « نيايش همگاني » وجود دارد كه به نظر مي*رسد به خاطر ريشه مشترك كهن اين آيين*هاست. البته روشن است كه تاكيد بيشتر به آزادي زنان در اين روز جنبه اي نمادين دارد و به هيچ روي به معني منع و محدوديت آزادي زنان در ديگر روزهاي سال نبوده و نيست.
    يكي ديگر از اين همانندي*ها پختن " آش اسفندي" در جشني به همين نام در نواحي مركزي ايران است كه نزديكي با سنت پختن " آش ماست" بين ارمنيان كهن دارد. اما چنان كه مشخص است همانندي شاخص تر بين همه اين جشن ها ارتباطي است كه با بهار طبيعت و باروري زمين دارند. اسفندگان در آستانه بهار برگزار مي شود؛ هامبارسوم هم در گذشته جشني در آستانه بهار بوده است؛جشن زنان روستاي افوس در روزهاي آخر بهار برپاست و " گل كار جشن" هم بي ارتباط با زمين بارور نيست؛ اما همگي همزمان در يك تاريخ دقيق برگزار نمي شوند.
    فرزانه گشتاسب، پژوهشگر، در اين مورد اعتقاد دارد: « دليل تفاوت در تاريخ برگزاريِ اين جشن در نقاط مختلف ايران، داشتن تقويم هاي قديمي و بدون كبيسه است كه سبب جابجا شدن روزها و ماه ها مي*شده است ».
    چنان كه پيداست جشن اسفندگان را مي توان «جشن ويژه زنان » يا به سخن ژرف تر «جشن آزادي زنان» براي دستيابي به حقوق خود دانست؛ البته نياز به يادآوري نيست كه مفهوم " آزادي زنان" در انديشه مردمان، در گذر زمان و متناسب با گسترش مدنيت توسعه يافته است. اما چنان كه دكتر جلال خالقي مطلق نيز به درستي اشاره مي كند: «پر بي راه نيست اگر بانوان روشنفكر ايراني دست كم كنگره*ها و جلسات ويژه مسائل زنان را در اين روز برگزار كنند تا ياد آن جشن دوباره زنده گردد ».
    به نام اهورا مزدا، خدای یگانۀ هستی و گیتی،آفریننده انسان و انسانیت







  2. #2
    عضو خانواده بزرگ مامی سایت
    beautiful_lie آواتار ها
    عضویت: ۱۳۸۹/۰۱/۱۱
    نوشته ها
    1,624
    میزان امتیاز
    20
    پسند شده
    1069
    پسند کرده
    1697

    Re: آيين هاي جشن اسفندگان

    در نُهمین روز از آذرماه که نام روز و ماه یکی می*شود یعنی روز آذر در ماه آذر، جشن «آذرگان» یا «آذرجشن» یا «آذرخش» برگزار می شود. (برخی معتقدند که در گاهشماری جلالی، این روز، سوم آذر ماه است).
    آذر در اوستا « آتَر/ آتَرش» و در پهلوی « آتُر / آتَخش » و در فارسی امروز « آذر / آتش »است. آذر، ایزد نگاهبان آتش و فروزه اهورامزداست. در فرهنگ ایران، آتش یکی از پدیده*های طبیعی ستودنی است چون گرمای زندگی را در کالبد دیگر پدیده*های هستی جاری می سازد و با نور خود که نشانی از آذر اهورایی است جان و دل یاران اهورامزدا را روشنایی می بخشد پس « سوی پرستش » اهورا مزداست و آتش پرستاران در آتشکده از آن پرستاری می کنند. جشن آذرگان از جشن*های ویژه آتش در فرهنگ ایران است که در ستایش آذر اهورایی برگزار می شود.
    نیاکانمان آذرگان را روزی خجسته می دانستند و در خانه*ها و بام*ها آتش افروخته و آن روز را با شادی و شادمانی و خواندن نیایش*ها و گستردن سفره آیینی با خوراکی*های گوناگون در آتشکده*ها که آذین بندی شده بودند، جشن می گرفتند. به هنگام جشن، بر آتش، چوب*های خوش سوز و خوش بو می نهادند و آنگاه به مناسبت آغاز سرما، از آتش فروزان در آتشگاه، هر کس اخگری به خانه برده و آن آتش تا پایان زمستان در خانه*ها فروزان بود و نمی گذاشتند خاموش شود و آن را نیک فرجام و فرخنده می دانستند.
    آذرگون یا گل آتشین (تیره ای از آفتابگردان سرخ رنگ) گل ویژه این جشن است

    ای خرامنده سرو تابان ماه
    روز آذر می چو آذر خواه
    شادمان کن مرا به می که جهان
    شادمان شد به فر دولت شاه

  • موضوعات مشابه

    1. تزيينات عروسي
      توسط najma در انجمن جشنها،تزئینات و مراسم نوعروسان - Wedding Celebrations
      پاسخ: 87
      آخرين نوشته: ۱۳۹۶/۰۹/۱۲, ۱۱:۴۱ بعد از ظهر
    2. تزيينات كريسمس
      توسط میشا در انجمن سفره آرایی و تزئینات میز غذا و سفره هاي مناسبتي - Decorated Fo
      پاسخ: 239
      آخرين نوشته: ۱۳۹۶/۰۹/۰۴, ۰۹:۳۹ بعد از ظهر
    3. تزيينات با فلفل
      توسط heaven در انجمن سبزي آرائي - Vegetable decoration
      پاسخ: 31
      آخرين نوشته: ۱۳۹۳/۱۱/۱۱, ۱۲:۲۲ بعد از ظهر
    4. آرشيو پاييـــــــــــــــــز 90 ( مطبخ مامی سایت )
      توسط مامی دوقلوها در انجمن مطبخ مامي سايت - MamiSite's kitchen
      پاسخ: 1019
      آخرين نوشته: ۱۳۹۰/۱۰/۰۱, ۰۲:۴۱ قبل از ظهر

    مجوز های ارسال و ویرایش

    • شما نمیتوانید موضوع جدیدی ارسال کنید
    • شما امکان ارسال پاسخ را ندارید
    • شما نمیتوانید فایل پیوست کنید.
    • شما نمیتوانید پست های خود را ویرایش کنید
    •  

    محاسبه ي شاخص توده ي بدني

    وزن به کيلـو گـرم
    قد به سانتي متر

    شاخص توده ي بدني
    بازه ي وزني مناسب شما