انجمن گفتگوي مامي سايت

_________________
به محض آرام شدن دریای افکار، کشتی های نجات از راه می رسند.

تاریخچه معرق ساقه گندم


این هنر ابتدا با ساقه های نی شکر و ذرت در شهرهای جنوبی کشورمان رواج داشته است.به علت سختی کار و نبود ابزار متناسب و کیفیت پایین کار نتوانست جای را در بازار فروش یا رشته های هنری به خود اختصاص دهد.کم کم با الیاف دیگری مانند ساقه گندم ، جو، برنج و برخی گیاهان دارای ساقه انجام شد.اما باز هم به علت مشکلاتی که ذکر شد حرفی برای گفتن نداشت اما به الاخره آقای رحیمی توانست با بر طرف نمودن نقاط ضعف و تقویت نقاط قوت مثبت بر این رشته توسعه دهد.
خواص ساقه گندم نسبت به سایر ساقه ها ...
1.هزینه پایین آن _2.ارزش افزورده بالا_3.قابل تهیه در اکثر نقاط کشور _
4.قابلیت نگهداری دراز مدت در محیط خاص _ 5.تولید ارزان و زیاد در مدت زمان کوتاه _ 6. قابلیت ابتکار و خلاقیت در کار _ 7. انجام یک کار و تولید دو برابر " در آموزش خواهید دید که با انجام یک کار دو تابلو آماده خواهد شد."
معرق ساقه گندم هنری است که در طول این سال های اخیر در بین معرق های دیگر توانسته جایگاه خود را پیدا و حفظ کند.در این نوع معرق از ساقه های گندم برای کار استفاده می شود که هم قابلیت انعطاف پذیری و شکل گیری دارد و هم از درخشش خاصی بر خوردار است.طرح های خطی و یا حتی طرح گل و منظره ،....را نیز می توانید با این نوع معرق به خوبی کار کنید

_________________
به محض آرام شدن دریای افکار، کشتی های نجات از راه می رسند.

ابزار لازم برای معرق ساقه گندم که این ابزار مصرفی نمی باشند و به نوعی ابزار اصلی کار شما می باشد.

1.اتوی سنگین جهت اتوکشی و تغییر رنگ در ساقه ها"منظور از اتوی سنگین از نوع اتوهای قدیمی"
2.سنگ مقاوم گرانیتی 50*10 جهت قرار دادن اتو بر روی آن
3.فویل بر...جهت برش دقیق و شبکه های بسته طرح
4.قیچی معمولی جهت برش کاغذ وجداسازی قطعات ساقه از یگدیکر
5.قیچی دم کج برای برش دقیق طرح که به قیچی "دالبر زن" معروف است.
6.غلتک...قطعه چوبی مکعب مستطیل با لبه های گرد جهت کشیدن آن بر روی ساقه ها برای چسبندگی و فشردگی بهتر ساقه ها
7.قلمو...شماره 6 یا 8 جهت چسب کاری و رنگ کاری " استفاده از براق کننده "ساقه ها
8.تخته پلاستیکی یا فیبر چوبی ...برای قرار دادن زیر کار و کار چسباندن ساقه ها روی آن انجام می گیرد وبرش طرح با فویل بر
در این هنر یک سری ابزار هم داریم که مصرفی هستند به این قرار...
1.ساقه گندم 2.چسب مایع 3.چسب چوب
4.نیم پلی استر براق ...جهت براق کردن طرح بعد از پایان کار.
5.مایع سفت کننده جهت خشک نمودن سریع نیم پلی استر براق.
6.بنزین یا تینر جهت شستشوی قلموها و همین طور رقیق کردن نیم پلی استر براق
7.پارچه مخمل مشکی برای زیر کار که طرح آماده شده روی آن قرار می گیرد.
8.کاغذ ، کاربن ، مداد...
با مواد و ابزار لازم آشنا شدیم.این ابزار را می توانید به راحتی تهیه کنید.

_________________
به محض آرام شدن دریای افکار، کشتی های نجات از راه می رسند.

برای معرق بر عکس معرق چوب ، مواد اصلی و تمام حرف و کارمان با ساقه گندم است.که این ساقه ها در بازار موجود می باشد و در دسترس اما بعضی از افراد ترجیح می دهند ساقه را از خود مزرعه تهیه کنند که بهتر هم می باشد.توضیحی در مورد انتخاب ساقه های گندم می دهم که حتما کمکتان خواهد کرد.

اول از همه باید بگوییم فصل چیدن گندم زمانی است که کاملا خشک شده باشد و در ماههای تیر، مرداد،شهریور ماه است.سعی کنید ساقه ها ی را انتخاب کنیدکه کشیده تر و قد بلند تر هستند و حتما به این نکته توجه کنید که ساقه ها را از قسمت انتهای ریشه جدا کنید تا بندهای آن از بین نرود.
بند اول بلندترین بند ساقه است که از انتهای خوشه گندم شروع می شود طول بند اول بین 30 تا 70 و بند دوم 20 تا 30 است که در بعضی از ساقه ها بند سوم هم وجود دارد که طول آن 15 تا 20 cm است.جدا کننده این بنده ها گره می گویند.
بعد از انتخاب ساقه حال یا از مزرعه و یا تهیه از بازار نوبت به پاک کردن ساقه می رسد.جای تعجب نیست این کار خیلی راحت و سریع انجام می گیرد.
برای این کار اول شما این بندها را از گرههای که این بندها را بهم وصل می کند جدا کرده و پوسته روی ساقه را هم جدا می کنید.و ساقه ای پاک شده را به ترتیب اندازه دسته بندی می کنید.سعی کنید ساقه های بلند را به هیچ وجه نصف و یا کوتاه نه کنید چون در طول کار خیلی مورد استفاده خواهد بود.
امیدوارم تا به اینجا خوب بوده باشد.اگر سوالی داشتید حتما مطرح کنید تازه اول راه هستیم شاید زیاد جالب به نظر نرسد اما مطمئن باشید با شروع کار و انجام یک طرح حتما نظرتان تغییر خواهید کرد.
بعد از تهیه ابزار و همین طور ساقه گندم ، دیگر باید شروع به کار را آغاز کرد.برای اینکه به توانیم به خوبی از ساقه استفاده کنیم باید آنها راخیساند ، حال این کار به چه شیوه ی انجام می شود ؟
ساقه های را که تمیز کرده بودید را دسته بندی کنید بسته به کار مورد نظر که کار کوچک است یا بزرگ ساقه ها را انتخاب کنید. و بعد ظرفی را انتخاب کنید که ساقه ها به خوبی در آنها قرار گیرد و آن را از آب پرکنید و ساقه ها را در آن قرار دهید به طوری که ساقه ها در زیر آب قرار گیرند.
نکته: "می توانید از بطری ها مثل بطری نوشابه ، ....استفاده کنید. توجه کنید آب مورد استفاده نباید گرم باشد بلکه آب معمولی که مورد استفاده است اگر آب گرم باشد ساقه ها به رنگ زرد در می آیند."
مدت این خیساندن در تابستان 8 ساعت و در زمستان 10 الی 12 ساعت می باشد تا ساقه ها خیس خورده و نرم شوند.
بعد از اینکه این مدت زمان گذشت ساقه ها را از آب خارج کرده و تکان می دهید تا آب داخل ساقه ها خارج شود سپس در هوا آزاد کمی پهن می کنیم تا کمی خشک شوند البته نکته مهم این کار این است که نباید ساقه ها زیاد خشک شوند نه زیاد خیس باشند اگر زیاد خشک باشد که موقع اتو کردن خرد می شوند و اگر هم زیاد خیس باشند به اتو می چسبد.
باید گفت ساقه باید یک حالت فنری بین انگشتان داشته باشد ، که بین حالت " دو نم " می گویند که نه زیاد خشک و نه زیاد خیس...
سعی کنید ساقه ها را به این شکل زیاد نگه ندارید اگر هم قصد این کار را داشتید حتما آنها را داخل یک پارچه نم دار نگه دارید تا خشک نه شوند.

_________________
به محض آرام شدن دریای افکار، کشتی های نجات از راه می رسند.

روش قیچی کردن ساقه ها جهت اتو کشی:
حال باید این ساقه برش های خورده شوند تا به توانیم به راحتی آنها را اتو کنیم.
ساقه ها را به صورت اریب به حالت قلم خوشنویسی قیچی کنید خیلی کوچک از انتهای ساقه ، سپس با استفاده از قیچی معمولی از همان محل برش داده تا به سر ساقه برسیم.به همین شیوه تمامی ساقه ها را آماده کنید.
برای اتو کشی باید چند نکته را یاد آورم شوم :
حتما از اتو سنگین استفاده کنید نه اتو سبک و بخار
از یک سنگ گرانیتی یا سنگ اهن استفاده کنید و این سنگ را بروی میزی از جنس آهن قرار دهید و یا بروی جعبه ی که برعکس گذاشته اید تا هوا باعث خنک شدن سنگ شود.
اتو کردن:
برای اتو کردن بعد از اینکه اتو داغ شد ساقه ها را از محل برشی که داده ایم باز کرده اتو را می گذاریم و شروع می کنیم یک بار روی آن کشیدن تا کاملا باز شود.به همین شیوه تمامی ساقه ها را اتو می کنیم.
این شیوه کامل تهیه ساقه برای کارمان بود.کمی مشکل بود اما با کمی دقت به خوبی می توانید این کار انجام دهید.
اما باید به گوییم در بازار برای راحتی کار ساقه های اتو کرده و آماده هم موجود است که می توانید تهیه کنید.
بعد از آماده کردن ساقه ها ، باید به سراغ طرح اولیه برویم. طرح اولیه آن شکل یا خطی است که می خواهیم با ساقه گندم آن را آماده کنیم.یک طرح به انتخاب خودتان که سعی کنید در ابتدای کار یک طرح ساده و راحت را انتخاب کنید تا خطی باشد مثل نوشته یک "بسم الله" فعلا از طرح های که به شکل نستعلیق شکسته و یا خیلی پیچیده است صرف نظر کنید تا کمی دستتان برای برش راه بی افتد.
به دو روش می شود این طرح را آماده کرد:
1.ابتدا کاغذ سفیدی را بین دو کاربن گذاشته و کاغذ و دو کاربن رابهم فیکس کنید " تا از حرکت آنها جلوگیری کنید" طرح مورد نظر را روی کاغذ گذاشته و شروع به کشیدن کنید ، طرح پشت و روی کاغذ حک خواهد شد ، که ما نیاز ابتدای مان به طرح برعکس شده می باشد.
2.می توانید در پشت طرح اصلی یک کاغذ سفید گذاشته و " آن را فیکس هم کنید تا حرکت نکند"حالا کاغذ را روی میز نور یا روی شیشه که از آن نور عبور می کند بگذارید خواهید دید طرح اصلی به خوبی دیده می شود حال به راحتی تمام طرح را بکشید.
بعد از این کار شما یک طرح برعکس دارید که تمام کارهای شما روی آن انجام می شود.حال این طرح برعکس را پشت رو جلوی خود قرار دهید به شکلی که طرف سفید طرح جلوی روی شما باشد.از این طرف کاغذ تمام دور طرح را که برعکس است را با فاصله نیم سانت دور گیری می کنید.
تا اینجا کار طرح ما آماده است.بر می گردیم به سراغ ساقه ها باید آنها را هم برای شروع کار آماده کینم.
در ابزار لازم گفته بودیم یک غلتک نیاز داریم چیزی شبیه "وردنده شیرینی پزی " اما نه آنقدر گرد بلکه کمی لبه ها ی آن نر م شده باشد.با این وسیله می خواهیم ساقه های اتو شده را نرم کنیم به حالتی که به شود به آن فرم داد یه حالت فنری ...از داخل ساقه ها و از وسط ساقه ها خیلی آرام و نرم به طرف بالا و پایین غلتک را حرکت دهید توجه داشته باشید خیلی نرم و ارام که ساقه ها شکسته نه شود، چند بار این کار را تکرار کنید تا ساقه ها نرم شوند و به توانیم خیلی راحت با آنها کار کنیم.
"توجه کنید اگر ساقه ی شکسته شد نگران نباشید همان ها را نگه دارید چون در میانه های کار و در ریزه کاری ها به کار مان می آید."

_________________
به محض آرام شدن دریای افکار، کشتی های نجات از راه می رسند.

نحوه انجام کار:
طرح کشیده شده بر روی کاغذ را بر روی یک میز و زیر کارتان بهتر یک فیبر پلاستیکی یا چوبی باشد. برای شروع خیلی با حوصله و دقت کار کنید تا کاری تمیز و مرتبی درست کنید.ما باید پشت کاغذمان همان طرف که محدودیه دور نوشته ها یا شکل را انتخاب کردیم ساقه ها به چسبانیم.که می توانیم ساقه ها را به شکل عمودی و یا مورب به چسبانیم."توجه کنید که هیچ گاه ساقه ها را به شکل افقی نه چسبانید چون موقع برش تمامی ساقه جدا خواهند شد و همین که نمای زیبای ندارد."
یک ساقه را که مناسب کارتان است یعنی دقت کنید کوتاه یا بلند نباشد اندازه محدودی انتخابیتان " حالا یا به شکل عمودی یا مورب که مورب جلوه زیباتری دارد" که قبل از چسباندن کمی با غلتک از پشت ساقه آن را نرم کنید. حالا کمی چسب مایع بر روی کاغذ بریزید و ساقه را با دقت بروی آن به چسبانید.
و با غلتک بر روی آن بکشید تا کاملا صاف شود و هوای اضافه ی زیر ساقه خارج شود.وچسب های اضافی را هم پاک کنید .به همین نحوه تمامی ساقه ها را در کنار همین ساقه و خیلی با دقت که فضای بین ساقه ها خالی نماند درست کنار هم و توجه کنید که یک ساقه را که می چسبانید ساقه بعدی را برعکس آن کنید " یعنی اگر ساقه قبلی از بالا به پایین است این ساقه را از پایین به بالا باشد به این شکل نه فضای خالی خواهد ماند و همین که چون رنگها ی ساقه متضاد هم می شود یک ترکیب رنگ زیبای را به ما می دهد."
کل کار که پر شد با غلتک به خوبی و به آرامی روی کار می کشید تا کار یک دست صاف و هوای زیر کار گرفته شود.تا اینجای کار را انجام دهید وخوب تمرین کنید که کاری تمیز درست کنید.

_________________
به محض آرام شدن دریای افکار، کشتی های نجات از راه می رسند.

حالا یک طرح آماده دارید که ساقه ها کامل چسبانده شده و اماده برش است...
برای برش سعی کنید خیلی با دقت و ظرافت کار کنید تا طرح صاف و یکدست برش بردارد .به این شکل که پشت طرح تان را که کاغذ سفید است "منظور اینکه طرفی که ساقه ها چسبانده شده زیر کارتان قرار می گیرد." با ابزار فویل بر که تیغ کوچکی دارد و از تیغی استفاده کنید که تیز باشد.اول به سراغ خطهای بروید که بسته است.یعنی هیچ جای بازی ندارد مثلا جاهای مثل داخل یک نوشته " میم " داخل میم یک نوشته بسته است پس اول این طور شکل ها را برش دهید.فویل بر را به شکل یک مداد دست بگیرید که بیشترین فشار با انگشت اشاره دست باید باشد و با انگشت شصت و حالا به شکل صاف که کمی مورب گرفته باشید شروع به کار کنید.و در حین کار وقتی به جاهای که گردش دارد کاغذ زیر دستان را به چرخانید.
"توجه اصلا وسط کار به هیچ عنوان فویل بر را از روی کار برندارید چون باعث می شود لبه های کار حالت بریده بریده شود."
بعد از برش تکه های بسته به قسمت های باز کار و دور کار می رسیم که حالا می توانید از قیچی دم کج هم استفاده کنید که البته کار با فویل بر خیلی تمیز تر در می آید.با فویل بر خیلی آرام دور کار را برش می دهیم و در جاهای گردش هم کاغذ زیر دستان را به گردانید.
اگر به خواهید با قیچی کار کنید باید خیلی با احتیاط کار کنید و سعی کنید با قیچی تا انتهای کار بروید.و در جاهای که حالت حلال دارد ،را با حلال قیچی تنظیم کنید که کار بهتر برش بردارد.
امروز کار برش را یاد گرفتید فقط سعی کنید خیلی با احتیاط و حوصله برش دهید و تا کاری تمیز و یکدست در آورید.

به مرحله ی رسیده ایم که دیگر باید کار را روی چوب بچسبانیم.برای اینکار اول باید روی چوب زیر کارتان یا همان "قاب اصلی" را باید با پارچه مشکی بچسبانیم.که این پارچه بهتر است از جنس مخمل مشکی باشد، پارچه را روی چوب یا همان فیبر چوبی گذاشته و با فاصله 2 cm از هر طرف پارچه را برش داده،حالا لبه های کار را با چسب چوب رقیق شده"توجه کنید زیاد هم چسب چوب را رقیق نکنید فقط کمی آب اضافه کنید تا رقیق شود و بهتر بتوانید با آن کار کنید."پارچه را روی فیبر گذاشته تا لبه ها به پشت کار برگشته شود،پشت کار را روبه روی خود گذاشته و از یک طرف کار شروع می کنیم کمی چسب چوب زده و حالا پارچه آرام روی چسب چوب می گذاریم و بعد طرف روبه ور همین قسمت را می چسبانیم فقط توجه کنید کمی پارچه بکشید تا روی کارتان چروک ایجاد نشود.به همین ترتیب و دو طرف دیگر را هم بچسبانیم.به اندازه 10 تا 15 دقیقه صبر کنید تا کاملا پارچه به فیبر بچسبد و چسب چوب کاملا خشک شود.
توجه کنید"برای زیر کارتان می توانید اگر کار کوچک "تابلو کوچک" بود از مقوا ضخیم هم استفاده کنید."
پس فیبر زیر کار هم را هم آماده کنید تا برویم سراغ مراحل پایانی تابلو....

_________________
به محض آرام شدن دریای افکار، کشتی های نجات از راه می رسند.

تقریبا تمامی مراحل را انجام داده ایم و رسیدیم به بخش آخر کار ....
حال نیز باید طرح برش داده شده را بر روی فیبر آماده شده "که گفتم باید روی آن پارچه بچسبانیم" بچسبانیم.
در ابتدایی کار با کاربن زرد رنگ از بغل تابلو گذاشته و به اندازه 2 cmاز هر چهار طرف تابلو علامت زده تا فاصله حاشیه با دور کار مشخص شود.و حالابا توجه به این علامت گذاری کاربن را در وسط کار گذاشته و طرح اصلی که بر روی کاغذ دارید را برروی آن بگذارید و از روی آن بکشید البته کامل نمی خواهد که بکشید جاهای از طرح را علامت گذاری بکنید.
حالا طرح برش خورده را بیاورید و از پشت کار به آرامی چسب مایع بزنید و شروع به چسباندن طرح کنید.تمامی تکه های برش خورده در جای خود قرار گیرد.سعی کنید به آرامی این کار را انجام دهید و چسب مایع را هم زیاد نزنید که از زیر کارتان خارج شود و پارچه چسبی شود.
نکته:اگر طرحتان از تکه های زیادی تشکیل شده مثلا نوشته یک سوره یا شعر
باید ابتدای کار که طرح می کشید تکه های که جدا هستند و نقطه ها را شماره گذاری کنید و همین طور بر روی طرح اصلی شماره گذاری کنید تا تکه ها با هم جابه جا نشود و همین کار را سریع تر انجام دهید.
همین طور می توانید برای یک تابلو از حاشیه هم استفاده کنید حالا به سلیقه خود از طرح های که دارید می توانید دور کار را حاشیه گذاری کنید. البته توجه کنید که در تابلوهای که شلوغ هستند و یا گل وبوته از حاشیه استفاده نمی شود.
دیگر کار یک تابلو تمام شده است و باید برویم سراغ کارهای تمیز کاری و براق سازی طرح...
برای براق سازی طرح به نیم پلی استر براق ، محلول سفت کننده و تینر نیازمندیم ،برای یک تابلو قلموی شماره 6 را آغشته به پلی استر می نمایم و بطور مساوی از همان مقدار تینر استفاده می کنیم ،سپس آنها را داخل ظرف کوچکی حل نموده و مقدار 3 قطره (10%) از محلول سفت کننده به آن اضافه می نمایم.جهت براق سازی تابلو را جلوی نور گرفته وقلمو را آغشته به محلول آماده شده و به راه ساقه ها روی طرح می کشیم.(به این معنی که اگر ساقه به شکل مورب یا صاف زده شده بهمان شکل می کشیم تا براق شود.)
این کار را یک بار انجام می دهیم پس از 10 دقیقه خشک می شود.به خاطر استفاده از سفت کننده اضافه محلول را می توان برای یک تابلو دیگر استفاده نمود و یا اگر بلا استفاده است نباید در ظرف اصلی برگردانده شود.زیرا باعث سفت شدن تمام محلول پلی استر خواهد شد و بهتر است اگر نیاز نیست سریعا دور ریخته شود.موقع براق سازی محلول را به گونه ی روی کار کشیده شود که زیاد تر نباشد زیرا در این صورت دیرتر خشک خواهد شد.
اگر در موقع چسباندن طرح روی تابلو گوشه های کارمان کمی چسبی شد،می توانیم با قلمو که اغشته به تینر است به آرامی پاک کنیم.
دیگر تابلو ما آماده است و فقط احتیاج به یک قاب زیبا دارد.

_________________
به محض آرام شدن دریای افکار، کشتی های نجات از راه می رسند.